Oftalmoloji əməliyyatlar

Müalicə olunan vəziyyətlər

Oftalmoloji cərrahiyyə şöbəsində aşağıdakı göz xəstəliklərinin müayinəsi və cərrahi müalicəsi aparılır:

• Katarakta (göz büllurunun bulanıqlaşması)
• Qlaukoma (göz daxili təzyiqinin yüksəlməsi)
• Refraksiya qüsurları (miopiya, hipermetropiya, astiqmatizm)
• Göz travmaları və zədələnmələri
• Retina xəstəlikləri (diyabetik retinopatiya, makula degenerasiyası)
• Şəbəkiyyə qopması (retina dekolmanı)
• Kornea xəstəlikləri (keratokonus, kornea bulanıqlığı)
• Göz qapağı xəstəlikləri (entropion, ektropion, ptozis)
• Şələ (hordeolum) və xalazion
• Göz yaşı kanalı tıkanıklığı
• Strabismus (çəpgözlük)
• Uşaq göz xəstəlikləri
• Göz dibi xəstəlikləri

Simptomlar (həkimə nə vaxt müraciət etməli)

Əgər sizdə aşağıdakı əlamətlər müşahidə olunursa, oftalmoloq müayinəsinə müraciət etmək tövsiyə olunur:

• Görmə qabiliyyətində azalma və ya bulanıq görmə
• Gözlərdə ağrı, qızartı və yanma hissi
• İşığa qarşı həssaslıq (fotofobi)
• Gözlərdə qaşınma və quruluq hissi
• Uzaqdan və ya yaxından görmədə çətinlik
• Gecə görmədə problemlər
• Gözlər önündə uçuşan nöqtələr (floaters)
• İşıq çaxmaları (fotopsiya)
• Görmə sahəsində itkilər (skotom)
• Göz qapaqlarında şişlik, düşüklük və ya deformasiya
• İkiqat görmə (diplopiya)
• Göz yaşı axması və ya quruluq
• Kontakt linza istifadəsində çətinlik
• Baş ağrıları (göz yorğunluğuna bağlı)

Diaqnoz prosesi

Oftalmoloji müayinə zamanı həkim pasiyentin görmə funksiyalarını qiymətləndirir və aşağıdakı diaqnostik müayinələri təyin edir:

• Vizometriya (görmə itiliyinin təyini): Hər iki gözün ayrı-ayrılıqda görmə dərəcəsinin ölçülməsi
• Tonometriya (göz daxili təzyiqinin ölçülməsi): Qlaukoma diaqnostikası üçün əsas müayinə
• Biomikroskopiya (lampa yarığı ilə müayinə): Gözün ön seqmentinin (kornea, iris, lens) ətraflı müayinəsi
• Oftalmoskopiya (göz dibi müayinəsi): Retina, optik disk və damarların qiymətləndirilməsi
• Perimetriya (görmə sahəsinin təyini): Qlaukoma və retina xəstəliklərində görmə sahəsi itkilərinin aşkarlanması
• Refraktometriya: Gözün sındırma qabiliyyətinin ölçülməsi (miopiya, hipermetropiya, astiqmatizm)
• Keratometriya: Kornea əyriliyinin ölçülməsi (katarakt əməliyyatı öncəsi, keratokonus diaqnostikası)
• OCT (Optik Koherens Tomoqrafiya): Retina və optik sinirin yüksək dəqiqlikli görüntülənməsi
• Flüoressein angioqrafiya: Retina damarlarının qiymətləndirilməsi
• USM (Ultrasəs Müayinəsi): Göz içi strukturlarının qiymətləndirilməsi (xüsusilə katarakta səbəbindən göz dibi görünmədikdə)

Tətbiq olunan cərrahi üsullar

Oftalmoloq tərəfindən qoyulan diaqnozdan sonra xəstəliyin növünə və yerinə uyğun fərdi cərrahi müalicə planı hazırlanır. Müalicə aşağıdakı əməliyyatları əhatə edə bilər:

Katarakt əməliyyatı (Fakoemulsifikasiya):

• Fakoemulsifikasiya üsulu: Ultrasəs dalğaları ilə bulanıqlaşmış göz büllurunun (lensin) parçalanaraq çıxarılması və yerinə süni intraokulyar lens (İOL) yerləşdirilməsi
• Kiçik kəsik (2-3 mm): Tikiş tələb etməyən, sürətli sağalma imkanı verən müasir üsul
• Topikal anesteziya: Göz damlası ilə keyitmə, ümumi anesteziya tələb olunmur
• Ambulator əməliyyat: Xəstə əməliyyat günü evə qayıda bilər
• Multifokal və torik linzalar: Həm kataraktı aradan qaldıran, həm də astiqmatizm və yaxından görmə problemlərini korreksiya edən xüsusi linzalar

Qlaukoma əməliyyatları:

• Trabekulektomiya: Göz daxili mayenin xaric olması üçün yeni yol yaradılması (klassik qlaukoma əməliyyatı)
• Lazer trabekuloplastika (SLT): Lazer ilə göz daxili təzyiqinin azaldılması
• Lazer iridotomiya: Dar bucaqlı qlaukoma hallarında lazer ilə irisə deşik açılması
• Qlaukoma stentləri (iStent, Hydrus): Minimal invaziv qlaukoma cərrahiyyəsində göz daxili mayenin axını üçün kiçik stentlər yerləşdirilməsi
• Siklofotokoagulyasiya (lazer): Göz daxili maye istehsalını azaltmaq üçün siliar cismə lazer tətbiqi

Refraktiv cərrahiyyə (lazer göz əməliyyatları):

• LASIK (Lazer-assisted in situ keratomileusis): Kornea qapağının qaldırılaraq alt toxumaya lazer tətbiqi – miopiya, hipermetropiya və astiqmatizmin müalicəsi
• PRK (Fotorefraktif keratektomiya): Kornea epitelinin qaldırılaraq lazer tətbiqi (nazik korneası olan xəstələrdə)
• SMILE (Kiçik kəsikli lens çıxarılması): Kiçik kəsikdən kornea toxumasının çıxarılması ilə refraksiya qüsurlarının korreksiyası
• Femto-lazer LASIK: Femto saniyə lazer ilə kornea qapağının hazırlanması, tam lazerli əməliyyat

Retina əməliyyatları:

• Vitrektomiya: Gözün içindəki şüşəvari mayenin (vitreus) çıxarılması – retina qopması, diabetik retinopatiya, makula deşiyi
• Retina lazer fotokoagulyasiyası: Diabetik retinopatiya və retina deşiklərində lazer tətbiqi
• Skleral çökdürmə (scleral buckling): Retina qopmasının xaricdən dəstəklənməsi
• Anti-VEGF inyeksiyaları: Makula degenerasiyası və diabetik makula ödemində göz daxilinə dərman inyeksiyası
• Pnevmatik retinopeksiya: Retina qopmasında qaz baloncuğu ilə təmir

Kornea əməliyyatları:

• Keratoplastika (kornea transplantasiyası): Bulanıqlaşmış və ya zədələnmiş korneanın donor kornea ilə əvəz edilməsi
• DSEK/DMEK (Endotelial keratoplastika): Korneanın yalnız arxa təbəqəsinin dəyişdirilməsi
• Kornea çarpaz bağlama (CXL – Cross-linking): Keratokonus xəstəliyində korneanın gücləndirilməsi
• PTK (Fototerapevtik keratektomiya): Kornea səthindəki bulanıqlıqların lazerlə təmizlənməsi

Göz qapağı və əlavə orqan əməliyyatları:

• Blefaroplastika: Göz qapaqlarının estetik və ya funksional korreksiyası (sallanmış qapaqların düzəldilməsi)
• Ptozis əməliyyatı: Sallanmış yuxarı göz qapağının qaldırılması
• Entropion / Ektropion təmiri: Göz qapağının içəri və ya xaricə dönməsinin düzəldilməsi
• Xalazion və şələ (hordeolum) eksizyonu: Göz qapağında kist və iltihabi törəmələrin çıxarılması
• Göz yaşı kanalı əməliyyatları (DCR): Göz yaşı kanalı tıkanıklığının cərrahi müalicəsi (dakriyosistorinostomiya)
• Pterigium əməliyyatı: Gözün ağ hissəsindən buynuz qişaya doğru böyüyən toxumanın çıxarılması

Strabismus (çəpgözlük) əməliyyatları:

• Göz əzələlərinə müdaxilə: Çəpgözlüyün düzəldilməsi üçün göz əzələlərinin gücləndirilməsi və ya zəiflədilməsi
• Uşaq və böyüklərdə çəpgözlük müalicəsi

Travmatologiya (göz zədələnmələri):

• Kornea yaralarının təmiri
• Göz içi yad cisimlərin çıxarılması
• Göz qapağı yaralarının təmiri
• Kontuziya zədələnmələrinin müalicəsi

Əməliyyata hazırlıq

Oftalmoloji əməliyyatlardan əvvəl aşağıdakı hazırlıq qaydalarına diqqət etmək vacibdir:

• Müayinə və konsultasiya: Əməliyyatdan əvvəl oftalmoloq ilə ətraflı məsləhətləşmə, risklər və faydalar barədə məlumatlandırma, gözləntilərin müəyyənləşdirilməsi
• Diaqnostik testlər: Qan analizləri (qan qrupu, laxtalanma testləri), EKQ, qan təzyiqi ölçümü, gözün tam oftalmoloji müayinəsi (biometriya, keratometriya, topoqrafiya)
• Dərman tənzimlənməsi: Qan durulaşdırıcılar (aspirin, varfarin, klopidoqrel) və digər dərmanların müvəqqəti dayandırılması (həkim nəzarətində)
• Kontakt linzalar: Əməliyyatdan 1-2 həftə əvvəl kontakt linzaların çıxarılması və eynək istifadəsi
• Aclıq qaydası: Əməliyyatdan 6-8 saat əvvəl yemək və içməyin dayandırılması (lokal anesteziyada bu tələb olunmaya bilər)
• Gigiyena: Əməliyyat ərəfəsində duş qəbulu, makiyajsız gəlmək (göz makiyajı olmamalıdır)
• Nəqliyyat: Əməliyyat sonrası evə gediş üçün nəqliyyatın planlaşdırılması (əməliyyatdan sonra özünüz maşın sürə bilməzsiniz)
• Göz damlaları: Əməliyyat öncəsi həkim tərəfindən təyin olunan göz damlalarının istifadəsi

Əməliyyat sonrası bərpa dövrü

Oftalmoloji əməliyyat sonrası bərpa prosesi əməliyyatın növünə görə dəyişir:

Katarakt əməliyyatı sonrası:

• Xəstəxanada qalış: Ambulator (eyni gün evə)
• İlk gün: Göz qoruyucu qalxan ilə bağlıdır, bulanıq görmə normaldır
• İlk həftə: Göz damlaları mütəmadi istifadə edilməli, su qaçmaması üçün diqqət, ağır qaldırma qadağan
• Görmə bərpası: İlk 24-48 saat ərzində görmə yaxşılaşmağa başlayır, tam stabilləşmə 2-4 həftə
• İşə dönüş: 2-7 gün sonra (ofis işi)
• Məhdudiyyətlər: 2-4 həftə ağır idman, üzgüçülük, tozlu mühit qadağan
• Nəzarət müayinələri: Əməliyyatdan 1 gün, 1 həftə, 1 ay sonra nəzarət müayinələri

LASIK (lazer göz əməliyyatı) sonrası:

• Xəstəxanada qalış: Ambulator (eyni gün evə)
• İlk gün: Yanma, qaşınma, sulanma normaldır, yuxu zamanı qoruyucu qalxan
• İlk həftə: Göz damlaları mütəmadi istifadə edilməli, gözü ovuşdurmaq qadağan
• Görmə bərpası: İlk 24 saat ərzində nəzərəçarpan yaxşılaşma, tam stabilləşmə 1-3 ay
• İşə dönüş: 2-3 gün sonra
• Məhdudiyyətlər: 2 həftə idman, 1 ay üzgüçülük qadağan

Vitrektomiya (retina əməliyyatı) sonrası:

• Xəstəxanada qalış: 1-3 gün
• Pozisiya: Qaz və ya yağ tamponadası istifadə edildikdə xüsusi baş pozisiyasında yatmaq (günlərlə)
• İlk həftə: Göz damlaları, ağrıkəsicilər, ağır qaldırma qadağan
• Görmə bərpası: Qaz istifadə edildikdə görmə tədricən qayıdır (həftələr), yağ istifadə edildikdə əlavə əməliyyat tələb oluna bilər
• İşə dönüş: 4-8 həftə sonra
• Təyyarə səyahəti: Qaz varsa, qaz tam əriyənə qədər (2-8 həftə) təyyarə qadağan

Qlaukoma əməliyyatı sonrası:

• Xəstəxanada qalış: 1 gün (ambulator) və ya 1 gecə
• İlk həftə: Göz damlaları, gözü ovuşdurmaq qadağan
• İşə dönüş: 1-2 həftə sonra
• Göz təzyiqi nəzarəti: Müntəzəm müayinələrlə göz daxili təzyiqin izlənməsi

Göz qapağı əməliyyatı sonrası:

• Xəstəxanada qalış: Ambulator
• İlk gün: Soyuq kompres, şişlik və göyərmə normaldır
• Tikişlərin alınması: 5-7 gün sonra
• İşə dönüş: 1 həftə sonra
• Tam bərpa: 2-4 həftə ərzində şişlik tam çəkilir

Əməliyyatların riskləri

Hər cərrahi əməliyyatda olduğu kimi oftalmoloji əməliyyatlarda da bəzi risklər mövcuddur:

• İnfeksiya (endoftalmit)
• Qanaxma (suprakoroidal hemorragiya)
• Göz daxili təzyiqin yüksəlməsi
• Kornea ödemi (bulanıqlıq)
• Retina qopması
• Katarakt əməliyyatında arxa kapsulun bulanıqlaşması (ikincil katarakt)
• Refraksiya qüsurlarının tam korreksiya olunmaması
• İşıq həssaslığı və parlamalar
• Quru göz sindromu
• Görmə itkisi (çox nadir)
• Anesteziyaya bağlı reaksiyalar

Qeyd: Müasir cərrahi üsullar, profilaktik antibiotik istifadəsi və təcrübəli cərrahlar tərəfindən aparılan əməliyyatlarda bu risklər minimaldır. Həkiminiz əməliyyatdan əvvəl bütün risklər barədə sizə məlumat verəcək və qoruyucu tədbirlər görəcəkdir.

Qonaq oftalmoloq-cərrah və qəbul günləri

Klinikamızda aşağıdakı qonaq oftalmoloq-cərrah mütəmadi olaraq qəbul keçirir:

• Dr. Gövhər Əliyeva: Oftalmoloq-Cərrah, Göz Həkimi
• İxtisası: Katarakt əməliyyatı (fakoemulsifikasiya), qlaukoma diaqnozu və müalicəsi, lazer göz korreksiyası (LASIK, PRK), göz travmaları, göz dibi xəstəlikləri, uşaq göz xəstəlikləri, göz qapağı əməliyyatları
• Qəbul tarixləri: Mütəmadi olaraq planlaşdırılmış tarixlərdə (əvvəlcədən qeydiyyat tələb olunur)
• Qeydiyyat üçün: +994 55 925 55 11

Klinikanın üstünlükləri

Alyans Klinikasında oftalmoloji cərrahiyyə xidmətləri təcrübəli qonaq oftalmoloq-cərrah Dr. Gövhər Əliyeva tərəfindən həyata keçirilir. Müasir diaqnostik avadanlıqlarımızla dəqiq diaqnoz qoyulur və fərdi müalicə planı hazırlanır. Katarakt əməliyyatlarından lazer göz korreksiyasına, qlaukoma müalicəsindən göz travmalarına qədər geniş spektrli oftalmoloji problemlərin müasir cərrahi üsullarla müalicəsi aparılır. Məqsədimiz göz sağlamlığınızı qorumaq, görmə qabiliyyətinizi bərpa etmək və həyat keyfiyyətinizi yüksəltməkdir.

Unutmayın: Görmə qabiliyyətiniz ən dəyərli duyğularınızdan biridir. Görmə problemləriniz varsa, gecikməyin! Vaxtında diaqnoz və müalicə ciddi fəsadların qarşısını alır. Sağlamlığınızı etibarlı əllərə həvalə edin.