EEQ (Elektroensefalografiya) – Beynin Elektrik Fəaliyyətinin Ölçülməsi
Elektroensefalografiya (EEQ) baş dərisinə yerləşdirilən elektrodlar vasitəsilə beynin elektrik siqnallarını qeydə alan bir testdir. Ağrısız, qeyri-invaziv və təhlükəsiz bir diaqnostik üsuldur.
EEQ müayinəsinin tətbiq sahələri
- Epilepsiya diaqnozu: Epilepsiyanın təsdiqi, epileptik tutmaların növünün təyin edilməsi
- Açıqlanamayan qıcolmalar: Səbəbi bilinməyən qıcolmaların (febril qıcolmalar daxil) araşdırılması
- Huş itirmə halları (sinkop): Epilepsiya və digər səbəblərin ayırd edilməsi
- Yuxu pozğunluqları: İnsomnia (yuxusuzluq), yuxu apnesi, narkolepsiya, yuxuda gəzmə (somnambulizm)
- Baş travmaları: Travma sonrası beynin vəziyyətinin qiymətləndirilməsi
- Beyin infeksiyaları: Ensefalit, meningit kimi infeksiyaların beynə təsirinin qiymətləndirilməsi
- Uşaqlarda inkişaf gecikmələri: İnkişaf geriliyinin səbəblərinin araşdırılması
- Uşaqlarda diqqət əskikliyi (DƏHS): Beyin fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi
- Autizm spektr pozuntuları: Beyin fəaliyyətində anormallıqların aşkarlanması
- Demansiya (yaddaş pozulmaları): Alzheimer və digər demansiya tiplərinin diaqnostikasında köməkçi üsul
- Koma vəziyyəti: Beyin ölümünün təyini və koma səviyyəsinin qiymətləndirilməsi
- Psixiatrik pozuntular: Bəzi psixiatrik xəstəliklərin (şizofreniya) beyin fəaliyyəti ilə əlaqəsinin araşdırılması
Simptomlar (həkimə nə vaxt müraciət etməli)
- Təkrarlayan qıcolma və ya tutma halları
- Açıqlanamayan huş itirmə epizodları
- Uşaqlarda qızdırma ilə birlikdə olan qıcolmalar (febril qıcolmalar)
- Baş ağrıları ilə birlikdə olan şüur dəyişiklikləri
- Yuxu problemləri (gecə tez-tez oyanma, yuxuda gəzmə, gecə qorxuları)
- Uşaqlarda nitq ləngiməsi, inkişaf geriliyi
- Diqqət problemləri və hiperaktivlik
- Ani başlayan davranış dəyişiklikləri
- Baş travması sonrası davamlı simptomlar
- Yaddaş problemləri və qarışıqlıq halları
Diaqnoz prosesi
- Hazırlıq: Baş dərisi təmiz olmalıdır, saçlara sprey, jəl və ya yağ çəkilməməlidir
- Elektrodların yerləşdirilməsi: Baş dərisinə xüsusi keçirici pastalı kiçik metal elektrodlar yerləşdirilir
- Qeydiyyat: Elektrodlar beynin elektrik siqnallarını qəbul edir və kompüterə ötürür
- Müddət: 30-60 dəqiqə (uzunmüddətli monitorizasiya tələb olunan hallarda 24 saat və ya daha çox)
- Stimullar: Müayinə zamanı yanıb-sönən işıqlar, dərin nəfəs alma və ya digər stimullar tətbiq oluna bilər (epilepsiya aktivləşdirmək üçün)
- Yuxu EEQ: Bəzi hallarda yuxu zamanı qeydiyyat tələb olunur (xüsusilə uşaqlarda və yuxu pozğunluqlarında)
- Video-EEQ monitorizasiyası: Uzun müddətli (12-24 saat) video çəkilişlə birlikdə aparılan EEQ qeydiyyatı
Hazırlıq qaydaları
- Saç təmizliyi: Müayinədən bir gecə əvvəl saçlar təmiz şampunla yuyulmalı, heç bir saç kremi, sprey, jəl və ya yağ çəkilməməlidir
- Dərmanlar: Qəbul etdiyiniz dərmanlar (xüsusilə epilepsiya dərmanları, sakitləşdiricilər) barədə həkimə məlumat verin
- Yuxu-deprivasiya EEQ: Əgər yuxu-deprivasiya EEQ təyin olunubsa, müayinədən əvvəl gecə yuxusuz qalmağınız tələb oluna bilər
- Qidalanma: Qan şəkərinin aşağı düşməsi EEQ nəticələrinə təsir edə bilər, ona görə də müayinədən əvvəl yüngül yemək yeyə bilərsiniz
- Kofein və siqaret: Müayinədən 8-12 saat əvvəl kofeinli içkilər (çay, qəhvə, kola) və siqaret qəbulu məhdudlaşdırılmalıdır
Klinikanın üstünlükləri
Alyans Klinikası bölgədə nadir tapılan EEQ cihazına malikdir. Elektroensefalografiya (EEQ) beyin xəstəliklərinin, xüsusilə epilepsiyanın diaqnostikasında mühüm rol oynayır. Uşaqlarda inkişaf geriliyi, diqqət əskikliyi, autizm və digər nevroloji problemlərin araşdırılmasında müasir diaqnostik imkanlar təqdim edirik.