Uroloji əməliyyatlar

Müalicə olunan vəziyyətlər

Uroloji cərrahiyyə şöbəsində aşağıdakı xəstəlik və sağlamlıq problemlərinin müayinəsi və cərrahi müalicəsi aparılır [citation:2][citation:3]:

• Prostat vəzinin xoşxassəli hiperplaziyası (adenoma, BPH)
• Prostat vəzi xərçəngi
• Prostatit (kəskin və xroniki prostat iltihabı)
• Böyrək daşları (nefrolitiaz)
• Sidik axarı (ureter) daşları
• Sidik kisəsi daşları (sistolitiaz)
• Böyrək şişləri və kistaları
• Sidik kisəsi şişləri (urotelial karsinoma)
• Sidik yollarının infeksiyaları
• Sidik qaçırma (inkontinans) – qadın və kişilərdə
• Kişi sonsuzluğu (infertilite)
• Cinsi zəiflik (erektil disfunksiya, impotensiya)
• Varikosel (xaya venalarının genişlənməsi)
• Hidrosel (xayada maye yığılması)
• Spermatosele (xaya ətrafında kist)
• Kriptorxizm (enməmiş xaya)
• Fimoz (sünnət dərisinin daralması)
• Peyroni xəstəliyi (penisin əyriliyi)
• Uretra daralması (striktura)
• Anadangəlmə sidik yolları qüsurları
• Böyrək çatışmazlığı (cərrahi müalicə tələb edən hallarda)

Simptomlar (həkimə nə vaxt müraciət etməli)

Əgər sizdə aşağıdakı əlamətlər müşahidə olunursa, uroloq müayinəsinə müraciət etmək tövsiyə olunur [citation:3][citation:5]:

• Tez-tez sidiyə getmə (xüsusilə gecə saatlarında)
• Sidiyə çıxmaqda çətinlik, zəif sidik axını
• Sidikdə qan görünməsi (hematuriya)
• Sidik ifrazı zamanı ağrı və yanma hissi
• Bel nahiyəsində, qarın nahiyəsində və ya qasıqda ağrı
• Sidik qaçırma (öskürək, asqırma, gülmə zamanı)
• Xayalarda ağrı, şişkinlik və ya kütlə hissi
• Ereksiya problemləri (cinsi zəiflik)
• Vaxtından əvvəl boşalma (prematür eyakulyasiya)
• Uşaq sahibi ola bilməmək (sonsuzluq)
• Penisdə əyrilik (Peyroni xəstəliyi)
• Sidik qoxusunda və rəngində dəyişiklik
• Bulantı, qusma və qızdırma (böyrək infeksiyası əlaməti ola bilər)
• Xayaların normal vəziyyətdə olmaması (uşaqlarda)

Diaqnoz prosesi

Uroloji müayinə zamanı həkim pasiyentin şikayətlərini qiymətləndirir və aşağıdakı diaqnostik müayinələri təyin edir [citation:3][citation:4]:

• USM (Ultrasəs Müayinəsi): Böyrəklərin, sidik kisəsinin, prostat vəzinin, xayaların və sidik axarlarının qiymətləndirilməsi
• Sistoskopiya: Çevik endoskopla sidik kisəsinin və uretranın daxildən müayinəsi [citation:3]
• Uretroskopiya: Sidik kanalının endoskopik müayinəsi
• Uroflometriya: Sidik axını sürətinin ölçülməsi
• KT (Kompyuter Tomoqrafiya): Böyrək daşlarının, şişlərin və digər patologiyaların dəqiq görüntülənməsi
• MRT (Maqnit Rezonans Tomoqrafiya): Yumşaq toxuma şişlərinin və prostat xərçənginin qiymətləndirilməsi
• Qan analizləri: Böyrək funksiyası (kreatinin, urea), PSA (prostat spesifik antigen), hormon analizləri
• Sidik analizləri: Ümumi sidik analizi, sidik kultura və antibioqramma
• Prostat biopsiyası: Prostat xərçəngi şübhəsində toxuma nümunəsinin götürülməsi
• Spermatoqramma: Kişi sonsuzluğunun qiymətləndirilməsi üçün
• Xaya biopsiyası: Sonsuzluq hallarında və ya xaya şişlərində toxuma nümunəsi

Tətbiq olunan cərrahi üsullar

Uroloq tərəfindən qoyulan diaqnozdan sonra xəstəliyin növünə və yerinə uyğun fərdi cərrahi müalicə planı hazırlanır. Müalicə aşağıdakı əməliyyatları əhatə edə bilər [citation:1][citation:2][citation:4]:

Prostat əməliyyatları:

• TUR-P (Transuretral prostat rezeksiyası): Prostat vəzinin böyümüş hissələrinin sidik kanalından daxil edilən endoskop vasitəsilə kəsilib çıxarılması – qapalı prostat əməliyyatı [citation:6]
• Lazer prostat əməliyyatı (HoLEP, ThuLEP): Lazer enerjisi ilə prostat toxumasının buxarlanması və ya kəsilməsi
• Açıq prostatektomiya: Çox böyümüş prostat vəzində açıq cərrahi üsulla adenomanın çıxarılması [citation:4]
• Radikal prostatektomiya: Prostat xərçəngində prostat vəzinin tam çıxarılması (açıq, laparoskopik və ya robot yardımlı) [citation:2][citation:4]
• Prostat biopsiyası: TRUS müşahidəsi altında iynə ilə toxuma nümunəsinin götürülməsi [citation:4]

Böyrək və sidik daşı əməliyyatları:

• Ureterolitotripsiya (lazer və pnevmatik): Sidik axarındakı daşların endoskopla lazer və ya pnevmatik enerji ilə qırılması [citation:2][citation:5]
• Perkutan nefrolitotomiya (PCNL): Böyük böyrək daşlarının bel nahiyəsindən açılan kiçik kəsiklə qırılıb çıxarılması [citation:1][citation:4]
• ESWL (Ekstrakorporeal şok dalğa litotripsi): Daşların bədən xaricindən şok dalğaları ilə qırılması (əməliyyatsız üsul) [citation:1][citation:5]
• Retroqrad intrarenal cərrahiyyə (RIRS): Çevik ureteroskopla böyrək daxilindəki daşların lazerlə qırılması
• Açıq böyrək daşı əməliyyatları: Böyük və mürəkkəb daşlarda açıq cərrahi üsulla daşın çıxarılması [citation:2]
• Nefrolitotomiya (anatrofik): Mərcanvari böyrək daşlarında böyrəyin kəsilməsi ilə daşın çıxarılması [citation:4]
• Laparoskopik böyrək daşı əməliyyatları: Qapalı üsulla böyrək daşlarının çıxarılması [citation:2]
• Urospiral (JJ-stent) taxılması və çıxarılması: Sidik axarının açıq saxlanması üçün stent yerləşdirilməsi [citation:4]

Böyrək və sidik kisəsi şiş əməliyyatları:

• Nefrektomiya (radikal və ya hissəvi): Böyrək şişlərində böyrəyin tam və ya qismən çıxarılması [citation:2][citation:4]
• Laparoskopik nefrektomiya: Qapalı üsulla böyrək çıxarılması [citation:4]
• Nefroureterektomiya: Böyrək və sidik axarının birlikdə çıxarılması [citation:4]
• Parsial nefrektomiya: Böyrəyin yalnız şiş olan hissəsinin çıxarılması, sağlam toxumanın saxlanılması [citation:4]
• Adrenalektomiya: Böyrəküstü vəzinin çıxarılması [citation:4]
• TUR-M (Transuretral sidik kisəsi şişi rezeksiyası): Sidik kisəsi şişlərinin endoskopik yolla kəsilib çıxarılması [citation:4]
• Sistektomiya (radikal): Sidik kisəsi xərçəngində sidik kisəsinin tam çıxarılması [citation:4]
• Sistektomiya + urinar diversiya: Sidik kisəsi çıxarıldıqdan sonra sidiyin xaric edilməsi üçün yeni yol yaradılması [citation:4]
• Böyrək kistinin aspirasiyası və ya rezeksiyası: Böyrək kistalarının boşaldılması və ya çıxarılması [citation:4]

Androloji əməliyyatlar (kişi reproduktiv sistemi):

• Varikoselektomiya: Xaya venalarının genişlənməsinin (varikosel) cərrahi müalicəsi – açıq və ya laparoskopik [citation:3][citation:4]
• Hidroselektomiya: Xayada maye yığılmasının (hidrosel) cərrahi müalicəsi [citation:4]
• Spermatoselektomiya: Xaya ətrafı kistanın (spermatocele) çıxarılması [citation:4]
• Orxiektomiya (bir və ya iki tərəfli): Xayanın çıxarılması [citation:4]
• Orxipeksiya: Enməmiş xayanın (kriptorxizm) yerinə yerləşdirilməsi [citation:4]
• TESE (Testikulyar sperm ekstraksiyası): Sonsuzluq müalicəsində xayadan sperm hüceyrəsinin alınması [citation:4]
• MESA (Mikrocərrahi epididimal sperm aspirasiyası): Epididimisdən sperm alınması [citation:4]
• Vazektomiya: Kişi sterilizasiyası (toxum kanallarının bağlanması)
• Vazektomiyanın bərpası (vazovazostomiya): Bağlanmış toxum kanallarının yenidən açılması [citation:1]
• Sünnət (sirkumsiziya): Fimoz və ya dini səbəblərlə sünnət dərisinin kəsilməsi
• Penis protezi əməliyyatı: Cinsi zəifliyin (erektil disfunksiya) cərrahi müalicəsi [citation:7]
• Peyroni xəstəliyi əməliyyatı: Penisin əyriliyinin düzəldilməsi [citation:2][citation:5]
• Frenuloplastika: Penis frenulumunun (cild qırışığının) uzanması [citation:3]

Sidik qaçırma və sidik kisəsi əməliyyatları:

• TVT/TOT (transvaginal tape / transobturator tape): Qadınlarda sidik qaçırmanın müalicəsi üçün xüsusi lent taxılması [citation:2][citation:5]
• Sistosele təmiri: Sidik kisəsinin prolapsının (düşməsinin) cərrahi müalicəsi [citation:4]
• Ureteroneosistostomiya: Sidik axarının sidik kisəsinə yenidən bağlanması [citation:4]
• Sistolitotripsiya / sistolitotomiya: Sidik kisəsi daşlarının qırılması və ya çıxarılması (açıq və ya endoskopik) [citation:4]
• Perkutan sistostomiya: Sidik kisəsinə xaricdən kateter yerləşdirilməsi [citation:4]

Uretra əməliyyatları:

• Uretroplastika: Uretra daralmasının (striktura) cərrahi müalicəsi
• Optik uretrotomiya: Uretra daralmasının endoskopik kəsilməsi
• Uretral karunkulun rezeksiyası: Qadınlarda sidik kanalı ağzındakı kiçik törəmənin çıxarılması [citation:4]
• Hipospadiya təmiri: Anadangəlmə sidik kanalı qüsurlarının cərrahi müalicəsi [citation:5]
• Epispadiya təmiri: Anadangəlmə sidik kanalı qüsurlarının cərrahi müalicəsi

Laparoskopik və minimal invaziv uroloji əməliyyatlar:

• Laparoskopik nefrektomiya: Qapalı üsulla böyrək çıxarılması [citation:4]
• Laparoskopik pyeloplastika: Böyrək-sidik axarı birləşməsindəki daralmanın qapalı üsulla düzəldilməsi [citation:4]
• Laparoskopik böyrək kisti eksizyonu: Böyrək kistlərinin qapalı üsulla çıxarılması [citation:4]
• Laparoskopik varikoselektomiya: Varikoselin qapalı üsulla müalicəsi [citation:4]
• Robot yardımlı uroloji cərrahiyyə: Robot sistemlə (da Vinçi) aparılan uroloji əməliyyatlar (prostatektomiya, parsiyal nefrektomiya) [citation:1][citation:9]

Təxirəsalınmaz uroloji müdaxilələr

Aşağıdakı hallarda təcili uroloji müdaxilə tələb oluna bilər [citation:2][citation:5]:

• Nefrostoma yerləşdirilməsi: Böyrəkdən sidik axarı tıxandıqda böyrəyin xaricdən drain edilməsi
• Urostent (JJ-stent) taxılması: Sidik axarı tıxanmasında stent yerləşdirilməsi
• Priapizm əməliyyatı: Uzun müddət davam edən ağrılı ereksiya hallarında təcili müdaxilə
• Sidik yolları zədələnmələrinin müalicəsi: Travma nəticəsində zədələnmiş sidik yollarının təmiri
• Xaya torsiyonu əməliyyatı: Xayanın öz ətrafında dönməsi (torsiya) hallarında təcili əməliyyat
• Klassik uroloji təxirəsalınmaz əməliyyatlar [citation:2]

Endoskopik (qapalı) uroloji əməliyyatlar

Müasir urologiyada endoskopik (qapalı) əməliyyatlar geniş tətbiq edilir [citation:2]:

• Endoskopik (qapalı) prostat əməliyyatı (TURP): Prostat vəzinin qapalı üsulla rezeksiyası [citation:6]
• Endoskopik (qapalı) sidik kisəsi daşı və şişlərinin əməliyyatları: Sidik kisəsi patologiyalarının endoskopik müalicəsi
• Endoskopik (qapalı) böyrək daşı əməliyyatları: Böyrək daşlarının qapalı üsulla müalicəsi (RIRS, PCNL)
• Fibroureterorenoskopiya, litotripsiya: Böyrək daxili daşlarının çevik ureteroskopla qırılması [citation:2]
• Lazer ureterolitotripsiya: Lazer enerjisi ilə daşların qırılması
• Pnevmatik ureterolitotripsiya: Pnevmatik enerji ilə daşların qırılması [citation:2]

Əməliyyata hazırlıq

Uroloji əməliyyatlardan əvvəl aşağıdakı hazırlıq qaydalarına diqqət etmək vacibdir:

• Müayinə və konsultasiya: Əməliyyatdan əvvəl uroloq ilə ətraflı məsləhətləşmə, risklər və faydalar barədə məlumatlandırma
• Diaqnostik testlər: Qan analizləri (qan qrupu, laxtalanma testləri, PSA), EKQ, sinə rentgeni, USM, KT kimi zəruri müayinələr [citation:6]
• Dərman tənzimlənməsi: Qan durulaşdırıcılar (aspirin, varfarin, klopidoqrel) və digər dərmanların müvəqqəti dayandırılması (həkim nəzarətində)
• Siqaret və alkoqol: Əməliyyatdan ən az 2-4 həftə əvvəl siqaretin dayandırılması (yara sağalmasını sürətləndirir)
• Aclıq qaydası: Əməliyyatdan 6-8 saat əvvəl yemək və içməyin dayandırılması
• Gigiyena: Əməliyyat ərəfəsində duş qəbulu, əməliyyat nahiyəsinin təmizliyinə diqqət
• Bağırsaq hazırlığı: Bəzi böyük uroloji əməliyyatlarda xüsusi bağırsaq hazırlığı tələb oluna bilər
• Nəqliyyat: Əməliyyat sonrası evə gediş üçün nəqliyyatın planlaşdırılması
• İcbari Tibbi Sığorta: İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin xidmətlər zərfi çərçivəsində endoskopik böyrək daşı və endoskopik prostatektomiya əməliyyatları həyata keçirilir [citation:2]

Əməliyyat sonrası bərpa dövrü

Uroloji əməliyyat sonrası bərpa prosesi əməliyyatın növünə və mürəkkəbliyinə görə dəyişir [citation:6]:

TUR-P (prostat əməliyyatı) sonrası:

• Xəstəxanada qalış: 1-3 gün
• Kateter: Əməliyyatdan sonra 24-48 saat sidik kateteri qalır
• İlk həftə: Sidikdə qan ola bilər (normal), bol maye qəbulu tövsiyə olunur
• Fəaliyyət: 2-3 həftə ağır qaldırma və fiziki fəaliyyətdən çəkinmə
• İşə dönüş: 2-4 həftə sonra (ofis işi)
• Qidalanma: Bol maye, lifli qidalar (qəbizliyin qarşısını almaq üçün) [citation:6]

Daş əməliyyatları (PCNL, ureteroskopiya) sonrası:

• Xəstəxanada qalış: PCNL-də 2-4 gün, ureteroskopiyada 1 gün
• JJ-stent: Bəzi hallarda müvəqqəti stent taxılır (1-4 həftə sonra çıxarılır)
• İlk həftə: Sidikdə qan ola bilər, ağrı üçün ağrıkəsicilər
• Bol maye: Gündə 2-3 litr maye qəbulu tövsiyə olunur
• İşə dönüş: 1-2 həftə sonra

Varikoselektomiya sonrası:

• Xəstəxanada qalış: 1 gün (ambulator)
• İlk həftə: Buz tətbiqi, ağrıkəsicilər, xayanı dəstəkləyici alt paltarı
• Fəaliyyət: 2-3 həftə ağır qaldırma qadağan
• İşə dönüş: 1-2 həftə sonra
• Spermatoqramma: 3-6 ay sonra tövsiyə olunur

Böyük əməliyyatlar (nefrektomiya, radikal prostatektomiya) sonrası:

• Xəstəxanada qalış: 3-7 gün
• Reanimasiya: İlk 24 saat reanimasiya şöbəsində nəzarət
• Ağrı idarəsi: Ağrıkəsicilərlə nəzarət
• Erkən hərəkətlənmə: Qan laxtalanmasının qarşısını almaq üçün
• Fəaliyyət: 4-6 həftə ağır qaldırma qadağan
• İşə dönüş: 4-8 həftə sonra

Əməliyyatların riskləri

Hər cərrahi əməliyyatda olduğu kimi uroloji əməliyyatlarda da bəzi risklər mövcuddur [citation:6]:

• Qanaxma (əməliyyat zamanı və ya sonrası)
• İnfeksiya (sidik yolu infeksiyası, yara infeksiyası)
• Anesteziyaya bağlı reaksiyalar
• Sidik qaçırma (müvəqqəti və ya nadir hallarda daimi)
• Retroqrad eyakulyasiya (TUR-P sonrası boşalmanın sidik kisəsinə olması)
• Ereksiya problemləri (cinsi zəiflik – xüsusilə radikal prostatektomiyadan sonra)
• Sidik yollarının daralması (striktura)
• Qan laxtalanması (dərin ven trombozu)
• Sidik kisəsi perforasiyası (nadir)
• Yırtıq (insizional herniya)

Qeyd: Müasir cərrahi üsullar, profilaktik antibiotik istifadəsi və təcrübəli cərrahlar tərəfindən aparılan əməliyyatlarda bu risklər minimaldır. Həkiminiz əməliyyatdan əvvəl bütün risklər barədə sizə məlumat verəcək və qoruyucu tədbirlər görəcəkdir [citation:6].

Əməliyyat sonrası qidalanma tövsiyələri

Uroloji əməliyyatlardan sonra düzgün qidalanma bərpa prosesini sürətləndirir [citation:6]:

• Bol maye qəbulu: Gündə 2-3 litr su, şirələr, bitki çayları (sidik yollarının təmizlənməsi üçün)
• Lifli qidalar: Taxıl məhsulları, tərəvəzlər, meyvələr (qəbizliyin qarşısını almaq üçün)
• Zülal: Toxumaların bərpası üçün kifayət qədər protein qəbulu
• Qıcıqlandırıcı qidalardan qaçınma: Ədviyyatlı, turşulu qidaların məhdudlaşdırılması
• Alkoqol və kofein: Məhdudlaşdırılması tövsiyə olunur

Qonaq uroloq cərrahı və qəbul günləri

Klinikamızda aşağıdakı qonaq uroloq-androloq mütəmadi olaraq qəbul keçirir:

• Uzm. Dr. Nahid Yunusov: Uroloq-Androloq
• İxtisası: Prostat xəstəlikləri (adenoma, prostatit, prostat xərçəngi), böyrək və sidik yolları daşları, sidik qaçırma, kişi sonsuzluğu, cinsi zəiflik, sidik-cinsiyyət sistemi problemləri, uşaq urologiyası, HoLEP, Rezum, TUR əməliyyatları, androloji əməliyyatlar, pieloplastika [citation:2]
• Son qəbul tarixi: 6 Mart 2026
• Növbəti qəbullar: Aprel 2026 (tarixlər dəqiqləşdirilir)
• Qeydiyyat üçün: +994 55 925 55 11

Klinikanın üstünlükləri

Alyans Klinikasında uroloji cərrahiyyə xidmətləri təcrübəli qonaq uroloq-androloq Uzm. Dr. Nahid Yunusov tərəfindən həyata keçirilir. Müasir diaqnostik avadanlıqlarımız (USM, rentgen) ilə dəqiq diaqnoz qoyulur və fərdi müalicə planı hazırlanır. Prostat xəstəliklərindən tutmuş böyrək daşlarına, kişi sonsuzluğundan sidik qaçırmaya qədər geniş spektrli uroloji problemlərin müasir cərrahi üsullarla (açıq, endoskopik, laparoskopik) müalicəsi aparılır. Məqsədimiz sidik yolları və kişi reproduktiv sistemi xəstəliklərinin effektiv müalicəsi ilə pasiyentlərimizin həyat keyfiyyətini yüksəltməkdir [citation:1][citation:2].

Unutmayın: Prostat problemləri, sidik daşları, sidik qaçırma və ya digər uroloji şikayətləriniz varsa, gecikməyin! Vaxtında diaqnoz və müalicə ciddi fəsadların qarşısını alır. Sağlamlığınızı etibarlı əllərə həvalə edin [citation:5].